[VOI LINH SƠN KỂ CHUYỆN YÊN TỬ]

CHUYỆN “BÃI BỂ NƯƠNG DÂU” Ở CHỐN NON THIÊNG         

“Trăng bao nhiêu tuổi trăng già

 Núi bao nhiêu tuổi núi là núi non…”

(Thơ khuyết danh)

Có bao giờ bạn đứng giữa mây núi Yên Tử, lặng nhìn những vách đá trầm mặc, rồi tự hỏi: ngọn núi này đã ở đây từ bao giờ? Theo các nhà khoa học địa chất, núi Yên Tử có tuổi đời khoảng 200 triệu năm, nghĩa là rất lâu trước khi con người xuất hiện, trước cả những trang sử đầu tiên…

Trong sự biến đổi không ngừng của tạo hóa cũng như đời sống con người có một thành ngữ nổi tiếng – “Bãi bể nương dâu” (còn gọi là “bể dâu”) – trong Hán Việt gọi là “Thương hải tang điền) chỉ sự biến chuyển, thay đổi lớn lao của thiên nhiên – hôm qua là thế này, hôm nay đã là thế khác… Có những sự thật thú vị được đặt ra: trải qua những vận động kiến tạo lâu dài và mạnh mẽ của vỏ trái đất, những trào lưu biển tiến – biển thoái… đã tạo ra những thay đổi lớn lao đó. Không hiếm cảnh bãi đất ven biển (bãi bể) bỗng chốc biến thành ruộng dâu (nương dâu) và ngược lại. Thành ngữ trên còn ngụ ý cả những thăng trầm của cuộc đời, xã hội trong cuộc sống vốn dĩ rất vô thường. Nhà thơ Tú Xương gửi tâm tư của mình trong bài Sông lấp như sau:

“Sông kia rày đã nên đồng,
Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai.
Vẳng nghe tiếng ếch bên tai,
Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò…”

Ít ai biết rằng tại Yên Tử cũng có câu chuyện “bãi bể nương dâu” riêng của mình. Non thiêng cũng đã âm thầm chứng kiến bao biến đổi địa chất ngay ở nơi này để trở thành ngọn núi cao nhất trong quần thể dãy núi trùng điệp như Yên Tử hôm nay.

Ngay tại khu vực rất cao gần đỉnh chùa Đồng, các nhà khoa học cũng ghi nhận sự xuất hiện đáng ngạc nhiên của một số cây họ sú, vẹt – loài cây vốn quen thuộc với vùng ven biển. Quan sát một số lát cắt thiên tạo của khe núi hay trên các phiến đá rêu phong từ xa xưa ta có thể nhận ra những dấu vết trầm tích của đại dương, thậm chí là hóa thạch vỏ sò, vỏ ốc nằm sâu trong lòng đá. Tất cả gợi mở rằng nơi non thiêng này có thể từng là một vùng bờ biển xa xưa và trong những đợt sóng ba đào  nào đó đã trồi lên thành ngọn núi sừng sững như ngày nay. Thời gian qua đi, chứng kiến nhiều cuộc “bể dâu” đã để lại một Yên Tử vừa hùng vĩ, vừa trầm tĩnh, vừa mang trong mình câu chuyện sâu xa về sự đổi thay vô thường của vạn vật và cả số phận con người. Voi Linh Sơn tin rằng, có lẽ cũng một phần vì thế mà Yên Tử luôn khiến con người chậm lại, lắng tâm và tìm thấy sự bình yên khi đứng trước thiên nhiên như một cõi trời rộng lớn, suy ngẫm về con người, cõi người. Cùng theo dõi những câu chuyện tiếp theo trong chuỗi “Voi Linh Sơn kể chuyện Di sản Yên Tử” để thêm hiểu, thêm yêu mảnh đất di sản này.